Polish (Poland)English (United Kingdom)

Licznik odwiedzin

Dzisiaj283
W tym miesi?cu4973
Wszystkie455125
Strona startowa

W lesie Knieja Fundacja Pami??, Ktra Trwa upami?tni?a kamieniami pami?ci 6 grobw osb zamordowanych tam w latach 1942-1943 r. W?rd ponad 50 ofiar s? Polacy i ?ydzi, ktrzy zgin?li podczas ukrywania si? w tym lesie. Przy postawionych kamieniach Fundacja przeprowadzi?a uroczysto??, na ktr? przybyli przedstawiciele w?adz pa?stwowych i gminnych, duchowni, go?cie z Izraela, uczniowie szk? oraz okoliczni mieszka?cy.






Wydarzenie sw? obecno?ci? u?wietnili: Przedstawiciel Kancelarii Prezydenta Polski Jakub Beczek, Biskup Mieczys?aw Cis?o, Naczelny Rabin Polski Michael Schudrich, Proboszcz Parafii Aleksandrwka Jzef Kruk, Rywka Bursztyn z rodzin? z Izraela, Wjt Gminy Batorz Henryk Micha?ek, Z-ca Wjta Roman Smyl, Przewodnicz?cy Rady Gminy Batorz Ryszard Dziewa, Nadle?niczy Nadle?nictwa Janw Lubelski Henryk R??ewski z pracownikami oraz nauczyciele i uczniowie trzech Szk? z Aleksandrwki, Batorza i B?a?ka. Uroczysto?? prowadzi? prezes Fundacji Zbigniew Nizi?ski.
Pierwsza cz??? uroczysto?ci odby?a si? przed grobem czterech ?ydw: Szlomo Bursztyna i kobiety z dwojgiem dzieci. Dla przyby?ej z Izraela 95 letniej Rywki Bursztyn Szlomo by? te?ciem. Przed wojn? mieszka? on w Aleksandrwce i handlowa? ko?mi. Teraz przy jego oznaczonym grobie stan??y rwnie? jego dwie wnuczki i dwie prawnuczki. Rywka Bursztyn podczas wojny ukrywa?a si? w tym lesie razem z ?ydowskim oddzia?em partyzanckim pod dowdztwem Abrama Brauna. Rywka wspomina?a trudne warunki ?ycia w lesie oraz jak musia?a odda? swe malutkie dzieci na przechowanie do rodzin polskich. Jedno z nich, ch?opczyk Lejb, zosta? zamordowany przez Niemcw wraz z ratuj?c? go Polk?, a dom jej spalono. Wspomina?a te? o zaopatrywaniu si? w ?ywno?? u mieszka?cw Aleksandrwki. Przywo?a?a z pami?ci dwie siostry Chaw? i Rywk? Obermeister, urodzone w pobliskich Zdzi?owicach a zamordowane w tym lesie. Powiedzia?a: jestem ?yj?cym ?wiadkiem tego co tutaj si? dzia?o w czasie wojny.
Odby?a si? modlitwa Rabina i Biskupa. Biskup Mieczys?aw Cis?o powiedzia?: Poniewa? nie ma ju? ?ydw na tej ziemi, to my jeste?my stra?nikami grobw ?ydowskich. Niech trosk? nasz? b?dzie ta mogi?a, tak jak i mogi?y inne, by tu przyj?? tak jak my idziemy na cmentarze nasze a tak?e mogi?y naszych ?o?nierzy, powsta?cw, te? na tej ziemi obecne, ?eby zapali? ?wieczk?, postawi? kwiatek symbol naszych uczu? ludzkich i chrze?cija?skich do tych m?czennikw.
Druga cz??? uroczysto?ci odby?a si? kilkaset metrw dalej, gdzie spoczywa oko?o 20 osb narodowo?ci ?ydowskiej, g?wnie kobiet i dzieci. Jesieni? 1942 r. zbudowali tu du?y sza?as i prbowali przetrwa? w lesie nadchodz?c? zim?. Gdy spad? ?nieg ?o?nierze niemieccy po ?ladach odnale?li obozowisko i zastrzelili wszystkie z?apane osoby. Mieszka?cy Aleksandrwki zakopali ofiary w jednym dole. Teraz odby?y si? tu modlitwy, z?o?ono kwiaty i zapalono znicze, zgromadzeni oddali ho?d pomordowanym.
Kolejne upami?tnione miejsce to 3 groby, w ktrych spoczywa 22 ?ydw. W?rd ofiar s? partyzanci ?ydowscy, m.in. trzej bracia Klajman, Bursztyn oraz ?yd z Zakrzwka o pseudonimie Pilot. Przy tablicy upami?tniaj?cej ofiary Rywka Bursztyn wspomina?a swego m??a Abrahama Hirszmana zamordowanego podczas wojny. Zbigniew Nizi?ski powiedzia?: Nie wiemy co mo?e przynie?? przysz?o??, dlatego powinni?my wraca? do przesz?o?ci by ju? nigdy nie powtrzy?o si? ludobjstwo.
Nast?pnie udano si? do w?wozu, gdzie spoczywa w jednym grobie 6 osb: pi?ciu Polakw i jeden ?yd. W dniu 2 listopada 1942 r. Niemcy prbowali zlikwidowa? grup? uzbrojonych okolicznych mieszka?cw, ktrzy ukrywali si? tutaj w ziemiance. ?o?nierze niemieccy, by podej?? do ziemianki, zabrali ze sob? z?apanego ?yda. U?yli go jako ?ywej tarczy i podczas strzelaniny zosta? on zabity. Nast?pnie Niemcy sprowadzili z Aleksandrwki oko?o 10 mieszka?cw i rwnie? u?yli ich jako ?ywych tarcz. Kilka osb zosta?o wtedy rannych, a w wyniku tego Jzef Wo? p?niej zmar?. W ko?cu Niemcy wrzucili do schronu granaty morduj?c pi?ciu ukrywaj?cych si?. Do do?u wrzucono zabitego ?yda i wszystkich zasypano.
Obok upami?tnionego przez Fundacj? grobu odby?a si? modlitwa Biskupa i Rabina.
Upami?tnie? w Lesie Knieja dokonano dzi?ki dofinansowaniu ze ?rodkw Stowarzyszenia ?ydowski Instytut Historyczny oraz indywidualnych darczy?cw.

Thumbnail Thumbnail


Thumbnail Thumbnail


Thumbnail Thumbnail


 
Prawa autorskie do zamieszczonych na tej witrynie internetowej tekstw i zdj?? s? zastrze?one,
ich wykorzystanie jest mo?liwe jedynie za pisemn? zgod? Zarz?du Fundacji.

 


© 2009 Fundacja Pamięć, Która Trwa